Bilimin İlk Kitabı Pitaneli Autolykos / Umur Daybelge

Çandarlılı Autolycus (Grekçe: Αὐτόλυκος ὁ Πιταναῖος; yaklaşık MÖ 360-290) bir Yunan astronomu, matematikçi ve coğrafyacı.

Küçük Asya'da İyonya'da bir Aeolis kasabası olan Pitane'de (Çandarlı) doğdu. Aristoteles'in çağdaşı olmasına ve eserlerinin MÖ 335-300 yılları arasında Atina'da tamamlanmış görünmesine rağmen, kişisel hayatı hakkında hiçbir şey bilinmemektedir. Öklid, bazı çalışmalarına atıfta bulunur ve Arcesilaus'a matematik öğrettiği bilinmektedir.

Günümüze ulaşan ve hayatta kalan eserleri;

Hareketli Küre Üzerine, Roma, 1587 (İngilizce: On the Moving Sphere, Grekçe: Περὶ κινουμένης σφαίρας) ve

Yükselme ve Ayarları Üzerine (İngilizce: On Risings and Settings, Grekçe: Περὶ ἐπιτολῶν καὶ δύσεων)

başlıklı küreler ve gök cisimleri hakkındaki kitaplardır. Eserleri 16. yüzyılda Maurolycus tarafından çevrildi.

“Hareketli Küre Üzerine” adlı kitabın, antik Yunanistan'dan günümüze ulaşan ve tamamen korunmuş olan en eski matematiksel eser olduğuna inanılmaktadır. Bu eseri önceki tüm Yunan matematik çalışmalarından, bu eserlerin daha sonraki özetlerinden, bu eserler hakkındaki yorumlar veya açıklamalarından oluşmaktadır. Bu eserin hayatta kalmasının bir nedeni, başlangıçta yaygın olarak kullanılan "Küçük Astronomi" adlı koleksiyonun bir parçası olması ve 9. yüzyılda Arapçaya çevrilerek korunmuş olmasıdır. Bu eser Avrupa'da kaybolmuş, ancak 12. yüzyılda Haçlı Seferleri sırasında geri getirilmiş ve Latinceye tekrar çevrilmiştir.