220. Yılında Üsküdar Matbaası

İstanbul’da Mühendishâne Matbaası’nın yer darlığı sebebiyle taşındığı Üsküdar’da faaliyet gösterdiği için bu adla anılır. Matbaanın yeni yeri Harem İskelesi’nin arkasında inşaatı henüz bitmiş Selimiye Kışlası civarında yalnızca bu işe tahsis edilmiş müstakil büyük bir binadır. Selimiye kışlası, camisi, hamamı ve etrafındaki binalarıyla âdeta yeni kurulmuş bir şehir haline gelmiştir. Bu “şehr-i cedîd” içinde “sekiz on kese sarfıyla erbâb-ı ulûm ve fünûn teksirine ve cemî‘ maârif ve sanâyie dâir ve envâ-ı kütüb ve haritalar tab‘ olunmak için kebîr bir tabhâne dahi inşa edilmiş olduğu” devrin kaynaklarında belirtilmektedir (Beydilli, TED, sy. 12 [1987], s. 336-337; Türk Bilim ve Matbaacılık Tarihinde Mühendishâne, s. 136). Matbaa binasının müstakil ve gösterişli bir yapı olduğu dönemin görgü şahitlerinden Behiç Efendi tarafından da vurgulanmıştır (Sevânihü’l-levâyih, vr. 70a). Aynî Efendi de binayı tavsif ederken bunun padişahın şahsiyeti gibi büyük olduğunu ifade eder. Dönemin olaylarını özel olarak kaydeden Câbî Ömer Efendi ise Selimiye Kışlası, matbaası ve burada basılan eserler hakkında bilgi aktarır (Târih, I, 38). Câbî Efendi bir başka yerde, “Üsküdar’da Selimiye Câmi-i şerîfi kurbünde muanven kitap ve sair basmahânesi bina ve içine mürettipler ve mubassırlar, mâhiyeler tayin ve Hatice Sultan tarafından 1000 Birgivî risâlesi ve 1000 Van Kulu ve Küçük Tezkireci Muhib Efendi’nin pederinin şerheylediği Âmentü Şerhi basılıp, At